EAP bez ogródek
Ile kosztuje firmę logistyczną brak wsparcia psychologicznego?
Ten dokument jest częścią cyklu EAP bez ogródek: zbioru dokumentów dla firm, które chcą rozmawiać o wsparciu pracowników konkretami. Piszemy dla tych, którzy podejmują decyzje: dyrektorów operacyjnych i finansowych w firmach TSL, którzy pytają nie „czy", tylko „ile to naprawdę kosztuje i ile możemy odzyskać".
Wyzwania
Branża, w której marża i zdrowie psychiczne załogi są tym samym problemem
Firmy logistyczne i transportowe działają dziś na jednych z najniższych marż w polskiej gospodarce. Średnia rentowność obrotu brutto dużych firm transportowych wyniosła w 2024 roku zaledwie 3,8%, najmniej od 2013 roku i wyraźnie poniżej średniej dla całej gospodarki. W takich warunkach każdy dzień nieplanowanej absencji, każde odejście kierowcy i każdy błąd wynikający z przemęczenia ma bezpośrednie przełożenie na wynik, nie tylko na atmosferę w zespole. Do tego dochodzi strukturalny brak rąk do pracy: branża się starzeje, a chętnych do zastąpienia odchodzących kierowców wciąż brakuje, co samo w sobie podbija presję i rotację wśród tych, którzy już pracują. W tak napiętym systemie brak wsparcia psychologicznego nie jest oszczędnością. Jest kosztem, który po prostu nie ma jeszcze swojej linii w budżecie. Główne źródła tego kosztu to:
- Rosnąca absencja chorobowa z powodu stresu, wypalenia i zaburzeń lękowych, szczególnie dotkliwa przy pracy zmianowej i w transporcie
- Rotacja kierowców i pracowników magazynowych, którą trzeba stale uzupełniać rekrutacją w warunkach i tak już napiętego rynku pracy
- Prezenteizm: pracownik jest obecny, ale pracuje poniżej swoich możliwości, co w logistyce przekłada się wprost na błędy, opóźnienia i wypadki
- Brak systemu szybkiej reakcji w sytuacjach kryzysowych, wypadków drogowych, agresji ze strony klientów czy nagłych zdarzeń osobistych pracowników w trasie
Rachunek kosz†ów
Co mówią liczby o skali problemu w Polsce
w 2024 roku w Polsce wystawiono 1,6 mln zwolnień lekarskich z powodu zaburzeń psychicznych i zachowania, co dało 30,3 mln dni absencji chorobowej, 12,6% wszystkich dni L4 w kraju
to wzrost o blisko 14% rok do roku, a licząc od 2019 roku, liczba dni absencji z tego powodu wzrosła o 68,7%
średni czas trwania jednego zwolnienia z powodu zaburzeń psychicznych wydłużył się z 17,4 dnia w 2022 roku do 21,5 dnia w 2024 roku, każde takie zwolnienie trwa więc znacznie dłużej niż przeciętne L4
łączny koszt absencji chorobowej w Polsce w 2024 roku przekroczył 31 mld zł, a udział przyczyn psychicznych w tej puli systematycznie rośnie
ponad połowa polskich pracowników, 57% kobiet i 61% mężczyzn, doświadcza objawów przeciążenia psychicznego, a przy pracy zmianowej, presji czasu i odpowiedzialności za bezpieczeństwo, typowej dla transportu i logistyki, ryzyko jest jeszcze wyższe
prezenteizm, czyli obecność w pracy przy obniżonej efektywności, może obniżyć wydajność pracownika zmagającego się z depresją, lękiem lub wypaleniem o połowę lub więcej, a ten koszt nie pojawia się w żadnym raporcie kadrowym, dopóki ktoś nie zacznie go liczyć.
Co pokazuje ROI wsparcia psychologicznego
Inwestycja, która się zwraca, nie tylko w liczbach
- analiza PricewaterhouseCoopers wskazuje, że każdy dolar zainwestowany w działania na rzecz zdrowia psychicznego pracowników przynosi około 2,30 dolara zwrotu, głównie dzięki spadkowi absencji, prezenteizmu i kosztów roszczeń
- Światowa Organizacja Zdrowia szacuje ten zwrot jeszcze wyżej: 4 do 5 dolarów zwrotu na każdego zainwestowanego dolara, dzięki wzrostowi produktywności i spadkowi absencji
- Deloitte, analizując wdrożenie programu ochrony zdrowia psychicznego w kanadyjskiej firmie, odnotował ROI na poziomie 4,10 dolara kanadyjskiego za każdego zainwestowanego dolara
- w branży, w której marża netto liczona jest w pojedynczych punktach procentowych, taki zwrot nie jest ciekawostką z raportu HR. Jest jednym z niewielu dźwigni, które realnie poprawiają wynik firmy bez podnoszenia cen usług
- co ważne, EAP nie wymaga wyboru między pracownikami biurowymi a kierowcami i pracownikami magazynu: dobrze zaprojektowany program działa wieloma kanałami dla całej załogi, niezależnie od tego, gdzie i o której godzinie ktoś pracuje
Kontakt
Porozmawiajmy o Waszej flocie i załodze.
Jeśli przygotowujecie się do wewnętrznej rozmowy budżetowej, chętnie podzielimy się doświadczeniem z podobnych organizacji z sektora transportu i logistyki: jakie argumenty działały, jakie wskaźniki ustalano na starcie i jak wyglądał koszt programu przy Waszej skali zatrudnienia, biurach, magazynach i flocie razem wziętych.